Trong các kho bãi và nhà máy, nhu cầu đưa người lên cao để sửa chữa điện, kiểm kê hàng hóa hay vệ sinh trần nhà diễn ra thường xuyên. Để tiết kiệm chi phí, nhiều đơn vị đã tận dụng xe nâng hàng để đưa người lao động lên cao. Hành động này cực kỳ phổ biến nhưng lại là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra các tai nạn lao động nghiêm trọng. Vậy pháp luật quy định thế nào về vấn đề này? Có trường hợp ngoại lệ nào cho phép sử dụng xe nâng hàng để nâng người không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết dựa trên các quy chuẩn an toàn quốc gia. Cùng Noblelift Đông Nam Á (Việt Nam) tìm hiểu ngay nhé!

1. Xe nâng hàng có được nâng người không? Câu trả lời từ luật pháp

Căn cứ vào Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với xe nâng hàng (QCVN 25:2015/BLĐTBXH) và các nguyên tắc vận hành an toàn quốc tế (như OSHA), câu trả lời là: KHÔNG ĐƯỢC PHÉP.

Xe nâng hàng (Forklift) được thiết kế với mục đích duy nhất là nâng hạ và di chuyển vật liệu, hàng hóa. Cấu tạo của càng nâng và khung nâng không có các thiết bị bảo vệ con người.

Những hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối:

• Đứng trực tiếp trên càng nâng để được đưa lên cao.

• Đứng trên pallet gỗ hoặc pallet nhựa đặt trên càng nâng.

• Ngồi lên đối trọng hoặc leo trèo lên khung nâng khi xe đang vận hành.

Việc cố tình sử dụng xe nâng hàng để nâng người là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật an toàn vệ sinh lao động. Nếu xảy ra tai nạn, chủ doanh nghiệp và người vận hành sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.

2. Tại sao việc dùng xe nâng hàng để nâng người lại cực kỳ nguy hiểm?

Để hiểu rõ mức độ nghiêm trọng, chúng ta cần nhìn vào các rủi ro kỹ thuật mà hành động này gây ra.

2.1. Nguy cơ té ngã và rơi từ trên cao

Càng nâng và pallet không có lan can bảo vệ. Khi xe nâng di chuyển, nâng lên hạ xuống hoặc phanh gấp, lực quán tính sẽ làm người đứng trên đó mất thăng bằng. Hơn nữa, hệ thống thủy lực của xe nâng có thể gặp sự cố (tụt áp đột ngột) hoặc người lái vô tình chạm vào cần điều khiển độ nghiêng (tilt), khiến người đứng trên càng bị trượt và rơi xuống đất.

2.2. Nguy cơ bị kẹp và nghiền nát

Đây là tai nạn thương tâm thường gặp. Người đứng trên càng nâng rất dễ bị kẹp tay, chân hoặc đầu vào giữa khung nâng và giá nâng (mast and carriage) khi các bộ phận này di chuyển. Ngoài ra, họ cũng có thể bị ép vào trần nhà hoặc các kệ hàng nếu người lái phía dưới không quan sát kỹ.

2.3. Mất ổn định và lật xe

Trọng tâm của xe nâng hàng được tính toán dựa trên khối lượng hàng hóa cố định. Con người là một “khối lượng động” (di chuyển, cử động). Việc người đứng trên càng cử động mạnh hoặc vươn người ra xa có thể làm thay đổi trọng tâm xe, dẫn đến nguy cơ lật xe, đặc biệt là khi nâng lên độ cao lớn.

3. Trường hợp ngoại lệ: Khi nào được phép dùng lồng nâng chuyên dụng?

Mặc dù quy tắc chung là cấm, nhưng có một ngoại lệ kỹ thuật duy nhất được phép, nhưng phải tuân thủ các điều kiện cực kỳ khắt khe.

Đó là khi xe nâng hàng được lắp đặt thêm một phụ kiện gọi là Lồng nâng an toàn (Safety Cage / Man Basket).

Tuy nhiên, không phải cứ lắp lồng sắt vào là được phép dùng. Theo quy định an toàn, thiết bị này phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

• Thiết kế chuẩn: Lồng nâng phải được thiết kế và chế tạo bởi nhà sản xuất uy tín, có lan can bảo vệ cao, sàn chống trượt và cửa tự khóa.

• Cố định chắc chắn: Lồng phải được khóa chặt vào càng nâng và giá nâng, đảm bảo không thể bị trượt ra ngoài hay rơi xuống.

• Bảo vệ người lái: Phải có tấm lưới ngăn cách giữa người đứng trong lồng và khung nâng để tránh bị kẹp tay.

• Người vận hành: Người trong lồng phải đeo dây an toàn móc vào điểm neo cố định trên lồng. Người lái xe bên dưới phải luôn túc trực tại vị trí lái và không được di chuyển xe khi đang nâng người.

Lưu ý: Ngay cả khi có lồng nâng, giải pháp này cũng chỉ nên dùng trong các trường hợp khẩn cấp hoặc công việc tạm thời. Nó không thể thay thế cho các thiết bị nâng người chuyên dụng.

4. Giải pháp thay thế an toàn và hiệu quả từ Noblelift

Thay vì đánh cược tính mạng với các giải pháp chắp vá, doanh nghiệp nên đầu tư hoặc thuê các thiết bị được thiết kế chuyên biệt để nâng người. Noblelift Đông Nam Á (Việt Nam) cung cấp các dòng xe nâng người hiện đại, đảm bảo an toàn tuyệt đối theo tiêu chuẩn quốc tế.

4.1. Xe nâng người cắt kéo (Scissor Lift)

• Đặc điểm: Nâng người theo phương thẳng đứng, sàn thao tác rộng rãi, sức nâng lớn.

• Ứng dụng: Phù hợp cho việc lắp đặt hệ thống điện, PCCC, bảo trì trần nhà xưởng ở độ cao từ 6m đến 16m. Xe có độ ổn định cực cao và hệ thống lan can an toàn tiêu chuẩn.

4.2. Xe nâng người dạng cần (Boom Lift)

• Đặc điểm: Có cần vươn dài linh hoạt (khớp gập hoặc ống lồng), đưa người tiếp cận các vị trí khó, có vật cản bên dưới.

• Ứng dụng: Dùng cho các công việc ngoài trời, cắt tỉa cây xanh, bảo trì mặt dựng tòa nhà hoặc các vị trí mà xe cắt kéo không với tới được.

4.3. Xe nâng người trục rút (Aerial Work Platform)

• Đặc điểm: Thiết kế cực kỳ nhỏ gọn, trọng lượng nhẹ.

• Ứng dụng: Dùng trong các không gian chật hẹp như sảnh khách sạn, lối đi giữa các kệ hàng, thay thế thang nhôm truyền thống một cách an toàn.

Kết luận

Tóm lại, xe nâng hàng không được thiết kế để nâng người và việc sử dụng sai mục đích tiềm ẩn rủi ro chết người. Doanh nghiệp tuyệt đối không nên vì tiết kiệm chi phí nhỏ mà gây ra hậu quả lớn. Giải pháp duy nhất an toàn và hợp pháp là sử dụng các thiết bị nâng người chuyên dụng hoặc lồng nâng đạt chuẩn kiểm định. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp làm việc trên cao an toàn, hãy liên hệ ngay với Noblelift Đông Nam Á (Việt Nam) để được tư vấn các dòng xe nâng người chất lượng cao, giúp bảo vệ nguồn nhân lực quý giá của doanh nghiệp.

👉Noblelift Đông Nam Á – Đối tác tin cậy cung cấp xe nâng VNA

Là thương hiệu hàng đầu trong các dòng xe nâng cấp lớn, Noblelift Đông Nam Á chuyên cung cấp các dòng xe nâng cấp, xe nâng điện và các thiết bị nâng cấp hiện đại nhất. Với mục tiêu mang đến những giải pháp tối ưu cho kho hàng và logistics, Noblelift Đông Nam Á không ngừng cải tiến tiến trình công nghệ và mở rộng mạng lưới đại lý trên toàn cầu.
• Lợi ích khi hợp tác với Noblelift Đông Nam Á :
• Sản phẩm chất lượng cao: Xe nâng cao thiết kế hiện đại, công việc tối ưu hóa hiệu suất.
• Hỗ trợ đại lý: Chính sách giá linh hoạt, hỗ trợ kỹ thuật và bảo hành chuyên nghiệp.